e ziet het bij andere gezinnen. Die hebben tradities. Elk jaar hetzelfde liedje zingen, dezelfde film kijken, dezelfde koekjes bakken. Het voelt gezellig, verbonden, echt. Jij denkt: dat wil ik ook. Maar hoe begin je?
Vorig jaar probeerde je advent kalender met activiteiten. Ging goed tot 8 december, daarna vergat je het. Het jaar ervoor wilde je elke zondag kerstliedjes zingen. Eerste zondag: leuk. Tweede zondag: vergeten. Derde zondag: “moeten we echt?”
Tradities starten is makkelijk. Tradities laten plakken is moeilijk. Hier vijftien ideeën die echt blijven hangen, zonder dat je jezelf elke week moet dwingen.
Waarom sommige tradities mislukken
Voor we beginnen met wat wel werkt, even wat niet werkt.
Te ingewikkeld. “We gaan elke dag een kerstgedicht schrijven!” Klinkt mooi. Dag vier: je hebt geen inspiratie, kind heeft geen zin, vergeten. Dood.
Te vaak. Elke dag iets is te veel. Je hebt ook nog een leven. Werk, school, verjaardagen, boodschappen. Een keer per week is beter dan elke dag falen.
Niemand wil het behalve jij. Jij vindt kerstliedjes zingen gezellig. Je tiener vindt het stom. Je partner zucht. Als jij de enige bent die het wil, wordt het een verplichting in plaats van traditie.
Te duur. “We gaan elk jaar met kerst op wintersport!” Leuk. Tot je ziet dat het 2000 euro kost. Jaar twee: kan niet, te duur. Traditie dood.
Goede tradities zijn: simpel, niet te vaak, iedereen is redelijk voor te winnen, betaalbaar.
1. Kerstfilm op een vaste avond
Elke derde zondag van december: kerstfilm. Altijd dezelfde avond, altijd dezelfde opstelling. Deken op de bank, licht uit, kerstboom lichtjes aan, popcorn.
Film mag wisselen per jaar. Maar de avond niet. Derde zondag, punt. Het wordt verwacht, het wordt gepland, het gebeurt.
Waarom dit werkt: je hoeft niks. Film aanzetten, zitten, klaar. Geen voorbereiding, geen gedoe. En iedereen vindt film kijken leuk.
2. Zelfde kerstdiner elk jaar
Dit klinkt saai maar het is juist fijn. Je weet wat je krijgt. Oma’s rollade met aardappelgratin. Altijd. Elk jaar. Geen verrassingen.
Over twintig jaar eet je die rollade en je bent direct terug bij kerst thuis. Geur, smaak, herinnering. Dat is de kracht van tradities.
Moet niet ingewikkeld. Kan ook gewoon “we eten altijd kip met kerst” zijn. Zolang het elk jaar hetzelfde is.
Waarom dit werkt: eten is gelinkt aan herinnering. Sterker dan beelden of woorden. Zelfde eten = zelfde gevoel.
3. Eigen gemaakte boomversiering toevoegen
Elk jaar een nieuw ding maken en ophangen. Kan simpel zijn. Foto in lijstje, kind tekent iets, zoutdeeg hanger.
Je ziet de boom groeien door de jaren. Die hanger van toen ze vier was. Die foto van hun eerste kerst. Die mislukte ster die lelijk is maar wel blijft hangen.
Over tien jaar hangt je boom vol herinneringen. Elk balletje heeft een verhaal.
Waarom dit werkt: je hoeft niet elke dag iets, één keer per jaar. En je ziet het resultaat letterlijk in de boom.
4. Elfde verjaardag van de boom
Dit klinkt gek maar blijf even bij me. Elk jaar op dezelfde dag de boom zetten. Altijd 6 december, altijd tweede weekend, wat dan ook. Maar vaste dag.
Die dag wordt “boomdag”. Iedereen weet het, iedereen is thuis, het gebeurt. Je hoeft niet te vragen “wanneer doen we de boom dit jaar?” Want je weet het al.
Waarom dit werkt: vaste momenten zijn makkelijker vol te houden dan “we doen het wel een keer”.
5. Kerstontbijt op bed op 25 december
Niet ingewikkeld. Croissants, chocomelk, serveren op bed. Ouders brengen naar kinderen. Of kinderen brengen naar ouders. Of iedereen bij elkaar in bed.
Duurt tien minuten. Voelt speciaal. Gebeurt maar één keer per jaar, daarom is het bijzonder.
Waarom dit werkt: het is klein genoeg om te doen maar speciaal genoeg om te onthouden.
6. Elfde kerstkaart altijd naar dezelfde persoon
Kies iemand. Oma, oudante, oude buurvrouw. Die persoon krijgt elk jaar een kerstkaart. Altijd. Zelfs als je verder geen kaarten stuurt.
Kinderen tekenen erop, foto erbij, sturen. Wordt verwacht, wordt gewaardeerd, wordt traditie.
Waarom dit werkt: het is klein maar consistent. En de persoon die het krijgt voelt zich bijzonder.
7. Zelfde kerstmuziek in de auto
In december gaat in de auto alleen kerstmuziek. Niet thuis, niet overal, alleen in de auto.
Kan een playlist zijn, kan gewoon kerstradio. Maar auto = kerstmuziek. Wordt verwacht. Kinderen zingen mee. Je erger je halverwege december aan “Last Christmas” voor de honderdste keer maar dat is ook traditie.
Waarom dit werkt: auto heb je toch, muziek staat toch aan. Geen extra moeite.
8. Kerstwandeling vaste route
Elke kerst dezelfde wandeling. Zelfde rondjes, zelfde straat met mooie lichtjes, zelfde einddoel (ijscosalon, pannenkoekenrestaurant, dat uitzichtpunt).
Weer hetzelfde elk jaar. Je ziet hoe kinderen groeien op die wandeling. Eerst in buggy, dan wandelend, dan rennend vooruit. Route blijft hetzelfde, zij veranderen.
Waarom dit werkt: je kunt het elk jaar doen ongeacht budget, weer, energie. Gewoon lopen.
9. Opening van eerste cadeau op vaste moment
Bijvoorbeeld: één cadeau op kerstavond om 19:00, rest op 25e ’s ochtends. Of: pyjama cadeautje op 24e, rest op 25e. Of: sinterklaasmand op 5e, kerstsok op 25e.
Punt is: vast moment, vast ritueel. Niet “we doen wel wat” maar “dit is het moment”.
Waarom dit werkt: verwachting en traditie is hetzelfde. Als ze weten wat komt, is het traditie.
10. Elfde geur in huis met kerst
Kaarsen kunnen branden maar dat is riskant met kinderen. Simpeler: kaneelstokjes koken in pannetje water op laag vuurtje. Huis ruikt naar kerst.
Of sinaasappel met kruidnagels erin prikken. Of dennentakken in een vaas.
Elk jaar dezelfde geur. Neus heeft sterk geheugen. Over tien jaar ruik je kaneel en ben je terug bij kerst thuis.
Waarom dit werkt: geur is sterk gelinkt aan herinnering. Doe het elk jaar, het blijft plakken.
11. Foto voor de boom, elk jaar
Zelfde plek, zelfde moment, zelfde pose. Elk jaar. Start als kinderen klein zijn, doorgaan tot ze volwassen zijn.
Eerste jaren: schattig. Tienerjaren: zuchtend meedoen. Twintiger jaren: ze vragen erom. “Hebben we al de boom foto gedaan?”
Waarom dit werkt: je ziet tijd voorbij gaan. Bewijs dat dingen veranderen maar traditie blijft.
12. Thermoskan met warme choco op vaste uitje
Elke kerstvakantie: één uitje met thermoskan warme chocolademelk. Kan kerstmarkt, kan bospad, kan strand. Maar altijd die thermoskan mee.
Over jaren denken ze niet “we gingen naar die kerstmarkt”. Ze denken “we hadden altijd die thermoskan met chocolademelk”.
Waarom dit werkt: fysiek ding wordt symbool. Thermoskan = kerst = samen.
13. Laatste avond voor bedtijd: Kerstboom uit, kaarsen aan
Op 5 januari, laatste avond, alles uit. Boom lichtjes uit, kaarsen aan, tien minuten stilte. Einde van kerst.
Voelt ritueel. Voelt als afsluiting. Maakt het compleet.
Waarom dit werkt: begin en einde markeren maakt tradities sterker.
14. Nieuwjaarsbrief schrijven voor volgend jaar
Niet voor jezelf. Voor elkaar. Iedereen schrijft een brief voor iemand anders. Bewaren in doosje. Volgend jaar openen.
“Aan mijn zusje volgend jaar, ik hoop dat je…” Of “Lieve mama volgend jaar, ik wil dat je weet…” Openen jaar later. Lezen. Soms lachen, soms huilen.
Waarom dit werkt: kost weinig tijd maar impact is groot. En je moet wel elk jaar doen anders werkt het niet, dus het dwingt zichzelf.
15. Zelfde spelletje elke Tweede Kerstdag
Geen nieuwe spelletjes uitproberen. Gewoon elk jaar hetzelfde. Mens Erger Je Niet, Monopoly, Rummikub. Wordt verwacht. “Oh ja het is weer Mens Erger Je Niet tijd.”
Papa wint altijd. Zusje wordt boos. Oma zegt dat vals spelen niet mag terwijl ze zelf valsspeelt. Precies hetzelfde als vorig jaar. Dat is juist het punt.
Waarom dit werkt: herhaling is niet saai bij tradities, herhaling is fijn.
Hoe laat je een traditie plakken
Eerste jaar: proberen. Tweede jaar: herhalen. Derde jaar: traditie.
Niet eerder. Dus geef niet op na één keer. Tweede jaar voelt het minder speciaal. Derde jaar wordt het “oh ja dit doen we elk jaar”.
Communiceer het. “Dit gaan we elk jaar doen.” Zeg het hardop. Dan wordt het verwacht.
Forceer niet. Als iets echt niet werkt na drie keer, laat los. Niet elke poging wordt traditie.
Start klein. Eén nieuwe traditie per jaar is genoeg. Drie nieuwe dingen starten wordt overweldigend.
Welke kies je
Kies wat bij jouw gezin past. Actieve gezinnen: wandeling. Creatieve gezinnen: maken van versiering. Luie gezinnen (geen oordeel): film kijken.
Niemand anders hoeft het te snappen. Als het voor jullie betekenis heeft, is het goed.
Over twintig jaar vragen je kinderen “doen we nog steeds…?” En als het antwoord ja is, heb je gewonnen.
