Op een dag komt de vraag. Soms terloops, tussen het eten door, soms met een heel serieus gezicht op de rand van het bed. Bestaat de kerstman nu echt?
En dan sta je daar, met een antwoord dat je nog niet hebt voorbereid.
Rond welke leeftijd gebeurt het?
De meeste kinderen beginnen ergens tussen hun zesde en negende jaar te twijfelen. Dat is geen toeval: op die leeftijd leren ze oorzaak en gevolg beter doorzien, en gaan ze rekenen. Hoe past hij door een schoorsteen die er niet is? Hoe haalt hij alle huizen op één nacht?
Rond acht of negen weten de meesten het. Maar het loopt sterk uiteen. Sommige kinderen hebben het met vijf al door, andere houden het op hun tiende nog vol, soms deels omdat ze het leuk vinden om het te blijven geloven.
Meestal komt het niet van jou
Zelden is het een ouder die het vertelt. Het komt bijna altijd van een ouder kind op school, een neefje, of van een filmpje. Soms vindt een kind de cadeaus in de kast, of herkent het je handschrift op het label.
Dat is vervelend getimed, maar het is ook gewoon hoe het gaat. Je kunt het nauwelijks sturen.
Wat zeg je als de vraag komt?
Stel eerst een wedervraag. Wat denk jij zelf? Daarmee hoor je meteen waar je kind staat, en of het echt een antwoord wil of alleen wil horen dat het nog even mag kloppen.
Zegt je kind dat het het niet gelooft, en kijkt het je recht aan, dan is het meestal tijd voor de waarheid. Blijven liegen op dat moment voelt voor kinderen later als verraad, en dat is precies wat je wilt vermijden.
Hoe je het vertelt doet er wel toe
Het werkt beter om niet te zeggen dat het verzonnen was, maar uit te leggen dat het verhaal een manier is waarop mensen al heel lang iets moois doen voor elkaar.
Een formulering die veel ouders helpt: de kerstman is geen man, maar iets wat mensen doen. En nu jij het weet, mag jij meedoen. Vanaf nu help jij de magie maken voor je broertje, je neefje, of voor de kinderen in de buurt.
Daarmee verlies je kind niet iets, het krijgt er iets bij.
Wat kinderen echt dwarszit
Niet dat de kerstman niet bestaat. Wel dat jij het al die tijd wist en toch iets anders zei.
Neem die boosheid serieus en praat hem niet weg. Zeg eerlijk dat je het vertelde omdat jij het als kind ook zo mooi vond, en vraag hoe het voor hen voelt. Vaak is het binnen een kwartier weer over, zeker als er daarna meteen een geheim bij hoort dat ze mogen bewaren.
Meerdere kinderen in huis
Dit is het lastigste stukje. Zodra één kind het weet, is de rest kwetsbaar.
Maak er een afspraak van met een duidelijke rol: jij bent nu een van de mensen die het geheim bewaart. Dat voelt voor een kind van acht als een promotie. Spreek ook af waar ze er niet over praten, bijvoorbeeld niet op school en niet bij de kleinere neefjes.
Als een kind het aan jou opbiecht
Soms komt een kind je vertellen dat het iemand anders is tegengekomen die het nog gelooft, en vraagt het wat het moet doen. Zeg dan: dat mag je gewoon laten. Het is niet jouw taak om het te vertellen.
Je kind leert daarmee iets dat veel breder gaat dan kerst.
Daarna wordt het anders, niet minder
De eerste kerst waarin iedereen het weet voelt vreemd. Geen briefjes meer, geen half opgegeten koekje op het bord.
Maar wat er meestal voor terugkomt is beter: een kind dat meehelpt cadeaus verstoppen, dat zelf iets wil kopen van zijn zakgeld, dat vroeg wakker is om het gezicht van zijn zusje te zien. Dat is ook magie, alleen aan de andere kant.
