Soms gebeurt het op een doordeweekse avond in mei. Je staat in je keuken, het is nog licht, de tuindeur open. En dan komt er ineens iets langs. Een flard muziek uit een reclame, de geur van kaneel uit een zakje kruiden, een kaarsje dat je per ongeluk in de kast vond. En voor je het weet denk je: ik zou nu wel een kerstfilm willen.
Dan kijk je naar je kalender. Het is mei. Je haalt even je schouders op. Niet nu, denk je. Doe normaal.
Maar het blijft zitten. En als je eerlijk bent, blijft het altijd een beetje zitten. Ook in juni. Ook op een snikhete augustusdag, als je even binnenwipt om de zon te ontvluchten en daar in de halfkoele woonkamer die korte seconde denkt: eigenlijk hou ik hier van, van dit donkere, dit stille, dit thuis.
Je bent niet de enige. Er is een heel volkje van mensen die het hele jaar door ergens aan kerst blijven denken. En er is een hele goede reden voor.
Het is niet de kerst, het is het gevoel
Mensen die in mei al aan kerst denken, denken eigenlijk niet aan 25 december. Ze denken aan iets anders, iets wat toevallig heel erg op kerst lijkt. Aan rust. Aan een stil huis met kaarslicht. Aan het moment dat je thuiskomt en de deur dicht doet en de wereld even aan de andere kant blijft.
Kerst is voor dat type mens gewoon de maand waarin dit gevoel het meest logisch is. De rest van het jaar moet je er harder naar zoeken. In mei moet je er bewust iets voor doen. In december komt het vanzelf op je af. Maar het gevoel zelf, dat is niet aan december gebonden.
Er is een woord voor
In Amerika en Australië noemen ze het Christmas in July. Een halve feestdag op of rond 25 juli, midden in de zomer op het noordelijk halfrond en midden in de winter op het zuidelijke. Mensen zetten een boompje neer, kijken een kerstfilm, bakken iets met kaneel. Alleen voor het gevoel.
Het klinkt als een grap, maar dat is het niet. Het is mensen die toegeven dat ze dit warme, stille, saamhorige iets te weinig hebben als het december niet is. En die besluiten om het gewoon ook eens in juli te hebben. Zonder zich te verontschuldigen.
Waarom wij het langer vasthouden dan vroeger
Vroeger werd kerst een paar dagen gevierd en was het dan klaar. Nu begint de kerstsfeer soms al in oktober in winkels, en mensen die daar tegen zijn, vinden dat verschrikkelijk. Terecht, want kerst verliest zijn bijzonderheid als hij te vroeg komt.
Maar het andere, waarschijnlijk mooiere verschijnsel is dit. Steeds meer mensen nemen het gevoel van kerst mee in de rest van het jaar. Een kaars op een maandagavond in mei. Een kerstfilm op een regenachtige juni-avond. Een mok chocomel in augustus onder een plaid. Niet om kerst te vieren, maar om dat ene gevoel terug te halen.
De kleine dingen die helpen
Als je iemand bent die in mei al aan kerst denkt, dan heb je waarschijnlijk al je eigen manieren. Maar voor wie net begint te accepteren dat ze bij dit clubje horen, hier een paar dingen die ons helpen om het kerstgevoel zachtjes brandend te houden.
Een speellijst met enkel de rustige kerstliedjes. Geen Mariah Carey, geen Slade. Wel Bing Crosby, Nat King Cole, de zachte piano-versies van Stille Nacht voor wie dat in de mix wil. Je zet hem aan op een doordeweekse avond in mei, en niemand hoeft te weten waar je naar luistert.
Een boek dat je elk jaar opnieuw leest. Voor sommigen is dat iets van Matt Haig, voor anderen Charles Dickens, voor weer anderen een roman van Rosamunde Pilcher. Een verhaal dat bij winter en kerst hoort, maar dat je stiekem in mei ook open kunt slaan zonder dat iemand vreemd opkijkt.
Eén kaars die je alleen ’s avonds aansteekt. Het hoeft geen kerstkaars te zijn, maar iets met bijenwas of dennengeur werkt het best. Je weet zelf precies waarom.
Het is gewoon liefde
Als iemand in juli een boompje opzet en erbij zegt dat hij gek is, dan is hij dat niet. Hij houdt gewoon van iets heel erg. Net zoals mensen die in februari al beginnen te plannen waar ze in juni op vakantie gaan, of mensen die in mei tulpenbollen poten voor september. Vooruit verlangen is ook een vorm van genieten.
Kerstgevoel in mei is geen vroeg beginnen. Het is laat loslaten. En als je daar eentje van bent, weet dan dat je in heel goed gezelschap zit.
Het kerstgevoel kent geen datum
Als je dit in mei leest, is het nog maanden tot kerstavond. Als je het in september leest, nog weinig. Als je het in december leest, haast het al op je af. En al die momenten, hoe verschillend ook, hebben dezelfde kern. Een verlangen naar warmte, naar stilte, naar samen. Of naar alleen zijn op een manier die niet eenzaam voelt.
Kaarsen branden mag altijd. Wandelen door bos met frisse lucht mag altijd. Een kerstfilm opzetten op een zondagmiddag mag altijd. Een oude kerstplaylist door de keuken laten gaan, ook als het gras al gemaaid moet worden, mag altijd.
Het kerstgevoel kent geen datum. Het kent alleen jou, en hoe je ervoor openstaat.
