Van alle kaarten in deze reeks is dit de grootste klus, en ook degene waar mensen het langst naar blijven kijken. Dat komt door de opvulling van de wagen: geen strakke satijnsteek maar draden die kriskras door elkaar liggen. Van een afstand leest dat als een dicht rood vlak, van dichtbij zie je dat elke draad zijn eigen weg gaat.
Die techniek heet vulsteek, en het aardige is dat hij vergevingsgezind is. Bij satijnsteek valt elke scheve draad op. Hier hoort scheef juist bij het effect.
Reken op twee tot drie uur. Zet er een avond voor opzij.
Wat je nodig hebt
- Ivoorkleurig karton van 250 tot 300 gram, ongeveer 12 bij 16 cm
- Rood karton voor eronder, aan alle kanten een halve centimeter groter
- Borduurgaren in rood, wit, donkergroen, donkerbruin en goudgeel
- Een borduurnaald met scherpe punt, maat 7 tot 9
- Een prikpen of dikke naald
- Een prikmat, oude muismat of dik vilt
- Drie rode kraaltjes voor de kerstballen
- Maskingtape
- Een zwarte fineliner
Vijf kleuren, en het bruin is er eentje die je misschien zou overslaan. Doe dat niet: die donkerbruine banden om de witte wielen zijn wat de wagen zijn gewicht geeft.
Het patroon uitzetten
Teken een pick-up in zijaanzicht: laadbak links, cabine rechts, twee wielen eronder. Op de laadbak ligt een kerstboom schuin naar links, met de top buiten de wagen. Onder de wagen loopt een golvende lijn als sneeuw.
Nu de gaatjes, en die zijn per onderdeel anders:
Voor de wagen zet je puntjes langs de hele omtrek en langs elke binnenlijn: de scheiding tussen laadbak en cabine, de deur, de raamopening. Elke lijn krijgt zijn eigen rij. Het vlak dat je gaat opvullen heeft alleen gaatjes langs de randen nodig, niet in het midden.
Voor de wielen zet je twee rondjes: een buitenste met ongeveer zestien puntjes voor de band, en een binnenste met evenveel puntjes voor de velg. Er komt geen middelpunt, de draden gaan telkens naar het gaatje aan de overkant.
Voor de kerstboom zet je puntjes langs de omtrek van elke tak en één verzamelpunt per taklaag, zodat elke laag een eigen waaier wordt.
Voor de sneeuwlijn en de ster gewoon puntjes langs de lijn.
Dit is de kaart met de meeste gaatjes uit de hele reeks. Neem er drie kwartier voor en zet iets op.
Prikken
Patroon vastzetten met maskingtape, alles doorprikken op de prikmat, recht naar beneden. Blijf een centimeter van de rand.
De vulsteek voor de wagen
Zo werkt hij: je komt omhoog aan de ene kant van het vlak, gaat naar beneden aan de andere kant, komt weer omhoog ergens anders langs de rand, en zo verder. Niet netjes naast elkaar maar in wisselende richtingen, tot het vlak dicht is.
Wat je moet weten:
- Werk van rand naar rand, altijd. Niet middenin beginnen, want dan trek je het papier scheef.
- Wissel de hoeken af. Een paar steken schuin naar rechts, dan een paar recht, dan schuin naar links. Zo krijg je die levendige structuur.
- Ga door tot je bijna geen karton meer ziet. Bijna, niet helemaal. Een klein beetje ivoor dat doorschemert geeft diepte.
- Trek elke steek even strak aan, ook al liggen ze door elkaar. Losse draden gaan bollen.
Doe de laadbak, de cabine en de deur als aparte vlakken. Werk elk vlak helemaal af voor je aan het volgende begint, dan houd je de randen scherp.
Het raampje vul je in wit, met dezelfde vulsteek maar in één richting. Dat kleine verschil in structuur maakt dat het glas anders leest dan het plaatwerk.
De witte contourlijn
Dit is het detail dat de kaart maakt en waar de meeste mensen aan voorbijgaan.
Als alle rode vlakken vol zijn, werk je over elke rand een lijn witte contoursteek. Langs de omtrek van de wagen, langs de deur, langs het spatbord, rond het raam.
Wat dat doet: het rode vlak krijgt een scherpe grens en de vlakken worden zichtbaar los van elkaar. Zonder die witte lijn is het één rode klodder met wielen. Met die lijn is het een auto.
Werk de contour altijd na het vullen, nooit ervoor. Andersom raak je je witte lijn kwijt onder het rood.
De wielen
De wielen zijn een steek die je op de klokkenkaart en de mokkaart al tegenkwam, maar dan groter.
Kom omhoog in gaatje één van het binnenste rondje, ga naar beneden in het gaatje aan de overkant, kom omhoog in gaatje twee, weer naar de overkant. Zo werk je het rondje af en ontstaat er vanzelf een ster met een dicht midden. Doe dit in wit.
De band eromheen werk je in donkerbruin: steeds van het binnenste rondje naar het buitenste, rondom. Dat geeft een dichte ring die de velg omsluit.
Prik in het hart van elk wiel een klein rondje van bruine steken als naaf.
De kerstboom
Elke taklaag is een aparte waaier in donkergroen: puntjes langs de onderrand van de tak, één verzamelpunt bij de stam.
Werk van onder naar boven, laag voor laag, en laat elke laag een klein stukje over de vorige heen komen. Dan overlappen de takken zoals bij een echte boom.
De ster bovenop is goudgeel: acht steken die elkaar in één punt kruisen. Prik daarvoor acht gaatjes in een rondje plus vier of vijf in het midden, want ook hier gaan er veel steken door dezelfde plek.
De drie rode kerstballen naai je aan of plak je vast met een klein beetje textiellijm.
De sneeuwlijn
Een golvende lijn contoursteek in wit, van links naar rechts onder de wagen door. Laat hem achter de wielen langs lopen zodat de wagen erin lijkt te staan in plaats van erop.
Klein detail, groot verschil: laat de lijn aan de linkerkant iets lager eindigen dan rechts. Een perfect horizontale lijn ziet er dood uit.
Afwerken
Plak een tweede vel over de achterkant of plak de kaart op het rode karton voor het randje rondom.
De tekst schrijf je met fineliner in schuinschrift, ruim onder de wagen. Deze kaart heeft veel gebeuren in het midden, dus laat de onderkant rustig en geef de letters de ruimte.
Is dit voor kinderen?
Het prikken kunnen ze, en dat is bij deze kaart bijna een uur werk. De wielen ook, want die steek is simpel en het resultaat is meteen mooi.
De vulsteek zou ik pas vanaf een jaar of tien geven, niet omdat hij moeilijk is maar omdat hij lang duurt. Een half opgevuld vlak dat blijft liggen is voor niemand leuk.
Een goede verdeling: zij prikken en doen de wielen en de boomballen, jij doet de vlakken en de witte contour.
Waar het echt om draait
Als je één ding meeneemt uit deze kaart, laat het dan de witte contourlijn zijn. Dat principe, een gevuld vlak afzetten met een lijn in een contrasterende kleur, werkt op zowat elk motief dat je ooit gaat borduren.
En het is precies waarom deze kaart eruitziet alsof hij uit een winkel komt, terwijl het gewoon draad en karton is.
