Vier kaarsen, vier zondagen, en elke week eentje meer aan. Zo simpel is het eigenlijk. Maar wanneer je begint, en waarom het er precies vier zijn, dat weten de meeste mensen niet meer. Terwijl het een van de weinige tradities is die december langzaam opbouwt in plaats van er in één klap in te ploffen.
En dat is misschien wel het mooiste eraan. Waar de rest van de decembermaand vooral harder en drukker wordt, doet een adventskrans het omgekeerde: elke week wordt het een beetje lichter aan tafel.
Wanneer steek je welke kaars aan in 2026?
De adventstijd begint op de vierde zondag voor Kerstmis. In 2026 valt dat als volgt:
Adventskaarsen 2026: data en hoeveel kaarsen
| Advent | Datum | Kaarsen |
|---|---|---|
| Eerste advent | zondag 29 november 2026 | 1 kaars aan |
| Tweede advent | zondag 6 december 2026 | 2 kaarsen |
| Derde advent | zondag 13 december 2026 | 3 kaarsen |
| Vierde advent | zondag 20 december 2026 | alle 4 |
Op eerste kerstdag branden ze alle vier. In sommige families komt er dan nog een witte kaars in het midden bij. Deze data gelden voor 2026; in 2027 valt eerste advent op 28 november.
Handig om te weten: die eerste advent valt dit jaar vóór Sinterklaas. Dat voelt voor veel gezinnen te vroeg, en dan is het volkomen prima om pas op 6 december te beginnen en gewoon twee kaarsen tegelijk aan te steken. Er is geen kaarspolitie.
Waarom precies vier?
Omdat er vier zondagen tussen het begin van de advent en Kerstmis zitten. Elke kaars staat voor één week wachten.
Advent komt van het Latijnse adventus, wat komst betekent. De periode is bedoeld als aanloop: je telt niet af naar een feest maar je bereidt je erop voor. Dat verschil klinkt klein, maar het is precies waarom een adventskrans anders voelt dan een adventskalender. Een kalender is aftellen, een krans is opbouwen.
De krans is bovendien rond, en dat is ook geen toeval. Een cirkel heeft geen begin en geen eind, en dat werd gezien als beeld voor eeuwigheid. Het groen erin, meestal dennen of spar, stond voor leven dat doorgaat terwijl alles buiten kaal is.
Waar komt hij eigenlijk vandaan?
De adventskrans zoals wij hem kennen is verrassend jong. Hij werd in 1839 bedacht door Johann Hinrich Wichern, een Duitse dominee die werkte met kinderen in een tehuis in Hamburg. Die vroegen elke dag opnieuw hoelang het nog duurde tot kerst.
Zijn oplossing: een oud wagenwiel met kaarsen erop. Een grote witte kaars voor elke zondag, en een kleinere rode voor elke doordeweekse dag ertussen. In totaal zo’n twintig kaarsen, dus flink meer dan de vier van nu. Elke dag kwam er eentje bij, en zo konden de kinderen zien hoever ze waren.
Dat idee sloeg aan en verspreidde zich vanuit Duitsland verder over Europa. Onderweg is hij versimpeld tot de vier zondagen. Maar het uitgangspunt is hetzelfde gebleven: kinderen die willen weten hoelang het nog duurt.
De kleuren van de kaarsen
In de kerkelijke traditie zijn drie kaarsen paars en één roze. Die roze is voor de derde advent, ook wel Gaudete-zondag genoemd, wat “verheug je” betekent. Halverwege het wachten mag het feestelijker.
Thuis wordt dat lang niet altijd aangehouden. De meeste mensen kiezen kaarsen die bij hun interieur passen: wit, rood, groen, of gewoon wat er nog in de la lag. Dat mag prima. Wie de betekenis wél leuk vindt, kan die roze kaars als klein detail meenemen.
Zelf een adventskrans maken
Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een basis van een oasisring of een simpele metalen ring, daar dennengroen omheen, en vier kaarsenhouders erin. Wat je verder toevoegt is smaak: dennenappels, eucalyptus, gedroogde sinaasappelschijfjes, een lint.
Twee praktische dingen. Zet de kaarsen stevig vast, want los in het groen is vragen om problemen. En laat een brandende krans nooit alleen in de kamer staan, zeker niet als het groen begint uit te drogen. Na een paar weken in een verwarmd huis is dat sneller dan je denkt.
Wil je iets wat langer meegaat, dan kun je ook een krans van kunstgroen nemen en die elk jaar opnieuw gebruiken. Minder geur, maar wel minder gedoe.
Zo maak je er een moment van
Waar het ons om gaat is niet de krans zelf maar wat eromheen gebeurt. Vier zondagen waarop je even gaat zitten, de kaars aansteekt en het licht uitdoet. Bij ons duurt dat hooguit tien minuten en gaat de tv daarna gewoon weer aan, maar die tien minuten zijn wel van iedereen samen.
Sommige gezinnen lezen er elke zondag iets bij voor, of luisteren naar hetzelfde liedje. Anderen laten om beurten een kind de kaars aansteken, wat meestal het hoogtepunt van de week is voor wie aan de beurt is.
Wat je ook doet: het werkt het best als het klein blijft. Vier momenten van tien minuten hou je vol. Een uitgebreid ritueel meestal niet.
