Eerste Kerstdag, 7 uur ’s ochtends. Je wordt wakker van je kind dat aan je arm trekt. “Mama, de Kerstman is geweest!” Cadeaus uitpakken, papier overal, chaos, opwinding. Een uur later zit je daar met je koffie en denkt: shit, we moeten ook nog eten.
Gewone boterhammen voelt raar met kerst. Maar je hebt ook geen zin om twee uur in de keuken te staan terwijl de kinderen met hun nieuwe speelgoed willen. En je bent eigenlijk al moe terwijl de dag net begint.
Hier de oplossing: kerstontbijtjes die echt werken. Van “gooi het op tafel in tien minuten” tot “ik heb energie en wil uitpakken”. Voor elk type ochtend, elke hoeveelheid motivatie.
Als je geen tijd of energie hebt
We beginnen eerlijk. Je bent moe van gisteren. De kinderen zijn hyper. Je wilt koffie, geen kookproject.
Croissants uit de diepvries in de oven gooien. Lidl heeft er goede voor 3 euro per zes stuks, vijftien minuten bakken en je huis ruikt als een Franse bakkerij. Zet er een schaaltje met smeerkaas bij, jam, hagelslag. Paar mandarijnen gepeld in een kommetje. Chocomelk voor de kinderen, sterke koffie voor jou.
Dit duurt tien minuten en niemand klaagt. Sterker nog, iedereen is blij.
Wil je het net iets feestelijker maken zonder extra werk? Doe de croissants op een mooi bord in plaats van de plastic zak. Steek een takje rozemarijn in een mandarijn alsof het een mini kerstboompje is. Vouw de servetten een keer dubbel. Kerstmuziek aan. Klaar. Het ziet er ineens uit alsof je moeite hebt gedaan terwijl je dat niet deed.
Als je iets meer wilt doen
Soms heb je wat meer energie. Of er komen gasten. Of het is gewoon traditie bij jullie om het ontbijt wat specialer te maken.
Begin met een omelet. Grote pan, zes eieren, geraspte kaas, blokjes ham. Alles erin, bakken, in punten snijden. Klaar is je warme basis. Zet er bacon bij, die doe je gewoon op een bakplaat in de oven, geen gedoe met spatten in de pan. Kwartier op 180 graden en je hebt knapperige bacon zonder dat je erbij hoeft te staan.
Mini pannenkoekjes zijn ook goud. Die mix uit een pak, klein bakken in een koekenpan, stapeltje maken. Kinderen vinden alles wat klein is automatisch leuker. Poedersuiker erover, beetje jam erbij, ze zijn in de wolken.
Yoghurt met granola klinkt basic maar als je het in een mooi glas doet met laagjes rood fruit ertussen, lijkt het ineens op iets uit een restaurant. Kost geen extra moeite, ziet er drie keer zo goed uit.
En hier een geheim: verse jus hoeft niet vers geperst te zijn. Koop een pak Appelsientje, giet het over in een mooie kan. Niemand weet het verschil. Iedereen denkt dat je je best hebt gedaan.
Dit ontbijt kost je een halfuur en 25 euro. Het voelt feestelijk zonder dat je jezelf hebt afgebeuld.
Als je er echt voor wilt gaan
Dit is voor de mensen die van koken houden. Of die traditie hebben om kerst groot te vieren. Of die gewoon die ene keer per jaar willen uitpakken.
Het geheim zit hem in voorbereiding. De avond ervoor heb je al de helft gedaan. Overnight oats met kaneel en appel in potjes, chillen in de koelkast. Fruitsalade gesneden en opgeborgen. Tafel dekken (ja, echt, scheelt zoveel tijd de volgende ochtend). Even checken of je genoeg borden hebt, bestek, glazen. Niks is erger dan midden in het ontbijt ontdekken dat je maar vier vorken hebt voor zes mensen.
De ochtend zelf maak je scrambled eggs met zalm. Het geheim voor romige scrambled eggs is crème fraîche, eetlepel erdoor, op laag vuur roeren. Zachte croissants uit de oven, het huis ruikt belachelijk lekker. Kaasplankje met brie, oude kaas, druiven. Plakjes salami en ham op een houten plank. Champagne met jus (Bucks Fizz, klinkt fancy, is gewoon bubbels met sinaasappelsap).
Zet alles op etagères en houten planken. Niet buffet-stijl waar iedereen zelf schept want dat wordt chaos met kinderen. Gewoon borden vullen, uitdelen, klaar.
Dit kost je een uur werk, 60 euro voor vier mensen, en iedereen zal erover praten tot volgend jaar.
Met kinderen die moeilijk eten
Kinderen zijn lastig. Zeker met kerst als ze opgewonden zijn van cadeaus en speelgoed. Hun hoofd staat niet bij eten, ze willen spelen.
Wentelteefjes werken bijna altijd. Brood, ei, melk, bakken. Kind ziet brood, denkt veilig. Poedersuiker erop, beetje stroop. Ze eten het.
Poffertjes zijn ook redding. Die kant-en-klare van Albert Heijn, drie minuten in de pan. Kinderen vinden die kleine ronde dingetjes geweldig. Geen idee waarom, maar het werkt.
Maak dingen klein. Mini croissantjes in plaats van grote. Pannenkoeken in vorm van kerstboom (gewoon een driehoek, poedersuiker als sneeuw). Fruit op prikkers. Alles op een stokje is automatisch interessanter voor kinderen. Ook geen idee waarom, maar het is zo.
En hier het belangrijkste: laat ze helpen. Kind strooit zelf de hagelslag op zijn brood? Hij eet het. Kind prikt zelf de fruit? Ze eet het. Betrokkenheid werkt beter dan tien keer vragen “neem nog een hap”.
De dingen die je niet moet doen
Experimenteer niet met kerst. Die fancy vegan pancakes die je op TikTok zag? Bewaar voor een rustige zondag. Eerste Kerstdag met hongerige kinderen is niet het moment om iets nieuws te proberen waarvan je niet weet of het lukt.
Begin op tijd. Als je om negen uur wilt eten, start je niet om kwart voor negen. Reken altijd twintig minuten meer. Dingen duren altijd langer dan je denkt.
En heel belangrijk: check de dag ervoor of je alles hebt. Geen melk meer op Eerste Kerstdag? Pech gehad. Alles is dicht. Vergeten boter te kopen? Je eet droog brood. Doe die check op 24 december, rij nog even langs de supermarkt als iets ontbreekt.
Perfect hoeft niet. Gemorste jam, kruimels op de grond, kind dat alleen hagelslag eet en de rest laat liggen. Dit is kerst met kinderen. Accepteer de chaos.
De truc voor als je weinig geld hebt
Brie met honing en walnoten klinkt duur maar kost geen 6 euro. Brie bij de Lidl is 3 euro, honing heb je toch in de kast, zakje walnoten 2 euro. Leg het mooi neer en het lijkt alsof je 20 euro aan kaas hebt uitgegeven.
Fruit plateau. Mandarijnen, appels, druiven, kiwi. Totaal 8 euro. Schik het netjes op een bord in plaats van in de zakken uit de winkel. Ineens zie je restaurant.
Prosecco hoeft niet duur. Fles van 5 euro met pak appel-kersensap erbij, 2 euro. Niemand weet dat het budget is. Iedereen voelt zich fancy met een glas bubbels bij ontbijt.
Als er gasten komen
Vraag van tevoren over allergieën. Je hebt geen zin om vijf soorten kaas te hebben gekocht en dan horen “oh ik kan geen lactose”. Gewoon WhatsApp sturen: zijn er dingen die je niet eet?
Reken anderhalf keer zoveel als je denkt nodig te hebben. Mensen eten meer als er gezelschap is. Waarom weet ik niet, maar het is gewoon zo. Vier mensen thuis, vier croissants genoeg. Vier mensen met twee gasten, ineens zijn zes croissants te weinig.
Zet alles klaar zodat mensen zichzelf kunnen pakken. Jij bent niet de ober. Borden, bestek, spreads, alles binnen handbereik. Dan kan je zelf ook ontbijten in plaats van constant op en neer lopen.
En koffie. Vergeet de koffie niet. Reken minimaal drie koppen per persoon. Zet een grote pot, want anders ben je om de vijf minuten aan het bijvullen.
Waar het echt om gaat
Instagram laat zien dat iedereen uitgebreide ontbijten maakt met tien soorten kaas en zelfgebakken brood en verse jus. Dat is bullshit. Meeste mensen doen gewoon croissants uit de vriezer, hagelslag, klaar.
En dat is prima. Meer dan prima. Want het gaat niet om hoeveel je op tafel zet. Het gaat om dat moment met zijn allen. De kinderen die nog in pyjama aan tafel zitten met warrige haren. Die ene oom die te veel koffie drinkt en te hard praat. Je moeder die zegt dat je de croissants had moeten afbakken bij lagere temperatuur.
Kies wat bij jullie past. Energie, tijd, geld. Sommige jaren heb je de fut voor uitgebreid. Andere jaren is het croissants en hagelslag en dat is ook goed.
De herinnering gaat niet over wat er op tafel stond. Het gaat over dat jullie samen waren.
