De vraag die elk jaar weer speelt: wanneer haal je de kerstboom weg? Sommige mensen doen het direct na nieuwjaar. Anderen houden hem tot half januari. Weer anderen laten hem staan tot de naalden eraf vallen.
Er is geen goed of fout antwoord. Maar er zijn wel praktische overwegingen.
De tradities
Driekoningen (6 januari)
Dit is de officiële kerstperiode volgens de katholieke traditie. Kerst begint op 24 december en eindigt op 6 januari.
Waarom deze datum: 6 januari is het feest van Driekoningen, het moment waarop de wijzen bij Jezus kwamen. Daarmee eindigt het kerstverhaal.
Wie doet dit: Traditionele gezinnen, mensen die waarde hechten aan religieuze gebruiken.
Direct na nieuwjaar (2 januari)
Veel mensen vinden dat Kerst op 1 januari voorbij is.
Waarom deze datum: Nieuwjaar is een nieuwe start. Oude jaar afsluiten betekent ook kerstversiering weg.
Wie doet dit: Mensen die van orde houden, mensen die klaar zijn met de feestdagen.
Ergens tussen 2 en 6 januari
De meeste mensen kiezen een dag in deze periode.
Waarom: Niet meteen na nieuwjaar (wil nog even genieten), maar ook niet te lang (wordt vervelend).
Wie doet dit: Het grootste deel van Nederland en België.
Na 6 januari
Sommige mensen houden hun boom langer.
Waarom: Ze vinden het gezellig, ze hebben geen haast, ze vergeten het.
Wie doet dit: Mensen zonder strakke regels, mensen die van kerstsfeer blijven houden.
Praktische overwegingen echte boom
Naalden
Dit is de belangrijkste factor.
Wanneer vallen ze:
- Vanaf week 2 na opzetten beginnen naalden te vallen
- Na 3 weken wordt het echt veel
- Na 4 weken is het een ramp
Advies: Haal de boom weg voor de naalden massaal beginnen te vallen. Dat bespaart veel stofzuigen.
Uitdrogen
Echte bomen drogen uit.
Signalen:
- Takken worden bruin
- Naalden voelen droog en prikken
- Boom ruikt niet meer fris
- Water in de standaard wordt niet meer opgenomen
Brandgevaar: Uitgedroogde bomen zijn brandbaar. Vooral met lichtjes is dit gevaarlijk.
Advies: Als je boom droog aanvoelt, haal hem weg. Veiligheid gaat voor gezelligheid.
Geur
Verse dennengeur is heerlijk. Oude boom geur niet.
Wanneer ruikt het niet meer goed: Na ongeveer 2 tot 3 weken. Dan ruikt het meer muf dan fris.
Water geven
Als je de boom in een standaard met water hebt staan.
Hoe vaak: Elke 2 dagen water bijvullen in de eerste week. Daarna elke 3 dagen.
Als je stopt met water geven: Droogt de boom snel uit. Dit versnelt het naaldverlies.
Eerlijk: Als je het water geven zat bent, is het tijd om de boom weg te doen.
Praktische overwegingen kunstboom
Geen haast
Kunstbomen drogen niet uit en verliezen geen naalden.
Voordeel: Je kan hem zo lang laten staan als je wilt zonder praktische problemen.
Wanneer weghalen: Alleen gebaseerd op wanneer jij er klaar mee bent.
Stof
Kunstbomen verzamelen stof.
Hoe lang kan het: Als je hem goed afstoft voor je opbergt is er geen tijdslimiet.
Tip: Gebruik een plumeau of stofzuiger met zachte borstel voor je de boom weghaalt.
Hoe haal je de boom weg
Echte boom stap voor stap
1. Versiering eraf Begin bovenaan, werk naar beneden. Ballen in dozen, lichtjes oprollen.
2. Boom uit de standaard Dit is het moeilijkste deel. Vaak zit hij vast.
Tip: Leg eerst oude lakens of vuilniszak op de grond. Alle naalden vallen erop.
3. Boom naar buiten krijgen Bind hem samen met touw zodat takken niet overal tegenaan komen. Of stop hem in een grote vuilniszak.
4. Naalden opruimen Stofzuig of veeg alles op. Check onder de bank en achter gordijnen, daar liggen altijd naalden.
Kunstboom stap voor stap
1. Versiering eraf Zelfde als echte boom. Ballen weg, lichtjes eraf.
2. Boom uit elkaar halen Meestal komen kunstbomen in 3 tot 4 delen. Trek ze uit elkaar.
3. Takken invouwen Vouw de takken naar de stam toe. Maakt het compacter.
4. Inpakken Doe elk deel in een vuilniszak of speciale boomhoes. Label “kerstboom deel 1, 2, 3”.
5. Opbergen Zolder, schuur of garage. Ergens droog.
Waar laat je een echte boom
Ophalen door gemeente
De meeste gemeentes halen kerstbomen op.
Wanneer: Meestal begin of half januari. Check de website van je gemeente voor exacte data.
Hoe: Zet de boom op de aangegeven datum aan de straat. Zonder versiering, zonder standaard.
Tip: Noteer de ophaaldatum in je telefoon. Anders mis je hem en staat je boom een week aan de straat.
Zelf wegbrengen
Sommige gemeentes hebben inleverpunten.
Waar: Milieustraat, gemeentewerf, soms tuincentra.
Openingstijden: Check van tevoren. Niet alles is open tussen Kerst en nieuwjaar.
Zelf verwerken
Als je een tuin hebt.
Opties:
- Door de hakselmachine (als je die hebt)
- Takken gebruiken als bescherming voor planten in de winter
- Stam bewaren voor houtkachel (moet wel drogen, duurt maanden)
Niet doen
In de bos gooien: Dat is illegaal dumpen. Mag niet.
In de container gooien: Past niet en mag ook niet. Kerstbomen zijn groenafval, niet restafval.
Checklist voor opruimen
Voor je begint:
- Dozen voor versiering klaarstaan
- Vuilniszak voor de boom
- Stofzuiger gereed
- Touw om boom samen te binden
- Handschoenen (naalden prikken)
Tijdens opruimen:
- Lichtjes testen voor je opbergt
- Kapotte ballen meteen weggooien
- Versiering schoon in dozen doen
- Alles labelen
Na opruimen:
- Alle naalden opgeruimd
- Vloer onder de boom gestofzuigd
- Meubels terug op hun plek
- Check of je niks bent vergeten
Met kinderen
Wanneer vertellen
Niet als verrassing. Vertel een dag van tevoren dat de boom weggaat.
Waarom: Kinderen hechten zich aan de boom. Plotseling weg is verdrietig.
Laat ze helpen
Geeft een gevoel van afsluiten.
Wat ze kunnen doen:
- Onbreekbare ballen eraf halen
- Naalden opvegen
- Afscheid nemen van de boom
Ritueel maken
Sommige gezinnen maken er iets speciaals van.
Ideeën:
- Laatste foto voor de boom
- Samen een liedje zingen
- Vertellen wat het mooiste moment was
Klinkt sentimenteel maar kan helpen, vooral voor jonge kinderen.
Waarom mensen het uitstellen
Te veel werk
Opruimen kost tijd en energie. Na de drukke feestdagen heb je dat niet altijd.
Oplossing: Plan een specifieke dag. Zet het in je agenda. Dan wordt het minder een last.
Het is nog gezellig
De boom geeft sfeer. Zonder voelt het huis leeg.
Oplossing: Houd andere versiering nog even. Kaarsen, lichtjes in de vensterbank. Dan voelt het minder kaal.
Geen zin
Gewoon geen motivatie.
Oplossing: Zet een deadline. “Voor 10 januari gaat hij weg.” Dan dwing je jezelf.
Als je het echt te lang laat
Wanneer is het te lang
Voor echte boom: Als er meer naalden op de grond liggen dan aan de boom. Of als de boom bruin wordt. Dan is het echt te laat.
Voor kunstboom: Eigenlijk niet, maar als het half februari is wordt het gek.
Wat anderen denken
Eerlijk? Niemand let erop behalve jijzelf. Als je boom half januari nog staat, maakt het de meeste mensen niks uit.
Tenzij: Het is maart. Dan vinden mensen het vreemd.
Poll: wanneer doen anderen het
Verschillende peilingen laten zien:
Direct na nieuwjaar (2-3 jan): 25% Voor Driekoningen (4-6 jan): 45% Week na Driekoningen (7-13 jan): 20% Later dan 13 januari: 10%
De meeste mensen doen het dus tussen 2 en 6 januari. Maar er is geen fout antwoord.
Mijn advies
Voor echte boom: Tussen 2 en 6 januari. Voor de naalden massaal gaan vallen maar niet meteen na nieuwjaar.
Voor kunstboom: Wanneer jij er klaar mee bent. Als dat 15 januari is, prima.
Algemeen: Kies een datum, zet in je agenda, doe het op die dag. Niet blijven uitstellen want dan wordt het een ding.
Wat komt erna
Als de boom weg is voelt het huis leeg.
Tip: Zet iets anders neer op de plek waar de boom stond. Een plant, een mooie vaas, een lamp. Dan voelt de lege plek minder leeg.
En: Geniet van de ruimte. Je woonkamer is weer groter zonder die boom.
Laatste gedachte
Wanneer je de boom weghaalt is jouw keuze. Traditie, praktijk, gevoel, alles speelt mee. Maar uiteindelijk: doe het wanneer het voor jou goed voelt.
Te vroeg bestaat niet. Te laat bestaat ook niet (tenzij het echt extreem wordt).
Kies een moment, doe het, en sluit Kerst af. Tot volgend jaar.
